استانداردهای پذیرفته شده حسابرسی

   

استانداردهاي حسابرسي

بخش 23: مستندسازي

(تجديد نظرشده 1386)

 

2 . حسابرس بايد مستندات حسابرسي را به موقع و براي تأمين موارد زير تهيه كند:

الف- مدارك كافي و مناسب پشتوانه گزارش حسابرس؛ و

ب-  شواهد نشان دهنده انجام حسابرسي طبق استانداردهاي حسابرسي و الزامات قانوني و مقرراتي.

3 . تهيه به موقع مستندات حسابرسي كافي و مناسب به افزايش كيفيت حسابرسي كمك مي‌كند و بررسي و ارزيابي اثربخش شواهد حسابرسي كسب شده و نتايج بدست آمده را پيش از نهايي كردن گزارش حسابرس، تسهيل مي‌نمايد. مستندات تهيه شده در زمان انجام كار معمولاً دقيقتر از مستنداتي است كه پس از آن تهيه مي‌شود.

4 . رعايت الزامات اين بخش همراه با الزامات ويژه مستندسازي موجود در ساير بخشهاي مربوط، معمولاً براي دستيابي به اهداف ياد شده در بند 2 كافي است.

5 . علاوه بر اهداف اين بخش، مستندات حسابرسي نيازهاي ديگري چون موارد زير را برآورده مي‌كند:

الف-  كمك به گروه حسابرسي در برنامه ريزي و اجراي حسابرسي؛

ب- كمك به سرپرستان و مديران حسابرسي در امر هدايت و سرپرستي كارحسابرسي و ايفاي مسئوليتهاي خود طبق بخش 22 ، كنترل كيفيت حسابرسي اطلاعات مالي تاريخی

پ- قادر ساختن گروه حسابرسي به پاسخگويي در مورد كار خود؛

ت- نگهداري سابقه در مورد موضوعات مهم مربوط به حسابرسيهاي آتي؛

ث- قادر ساختن يك حسابرس با تجربه به بررسي كنترل كيفيت مؤسسه حسابرسي؛

ج- قادر ساختن يك حسابرس با تجربه خارج از مؤسسه در انجام بررسيهاي لازم طبق قوانين و مقررات ياساير الزامات مربوط.

6 . در اين بخش:

الف-   ” مستندات حسابرسي“ يعني سوابق مربوط به روشهاي حسابرسي اجراشده (شامل برنامه ريزي حسابرسي)، شواهد حسابرسي كسب شده و نتايجي كه حسابرس به آن رسيده است.

ب- ” حسابرس با تجربه“ يعني فردي (از درون يا برون موسسه حسابرسي) كه شناختي معقول از موارد زير دارد:

·     فرايندهاي حسابرسي،

·     استانداردهاي حسابرسي و الزامات قانوني و مقرراتي مربوط،

·     محيط تجاري حوزه فعاليت واحد مورد رسيدگي، و

· مسائل حسابرسي و گزارشگري مالي مربوط به صنعت واحد مورد رسيدگي.

ماهيت مستندات حسابرسي

7 . مستندات حسابرسي مي‌تواند روي كاغذ، وسيله الكترونيكي يا ديگر ابزارها ثبت شود. مستندات حسابرسي، براي مثال، شامل برنامه‌هاي حسابرسي، تجزيه و تحليلها، نكات حسابرسي، خلاصه نكات عمده، تأييديه‌هاي برون سازماني و تأييديه مديريت، چك ليستها و مكاتبات (شامل نامه الكترونيكي) مربوط به موضوعات با اهميت است. خلاصه يا تصوير مدارك واحد مورد رسيدگي، براي مثال، قراردادها و موافقتنامه هاي عمده و ويژه، در صورت مناسب بودن، مي‌تواند جزء مستندات حسابرسي باشد. اما، مستندات حسابرسي، جانشين اسناد و مدارك حسابداري واحد موردرسيدگي نمي‌باشد. مستندات حسابرسي مربوط به يك كار حسابرسي در پرونده(هاي) حسابرسي نگهداري مي‌شود.

8 . در شرايط معمول، نگهداري پيش نويسهاي اوليه كاربرگها و صورتهاي مالي، يادداشتهاي ناقص، نسخ قبلي اسناد اصلاح شده به دليل اشتباهات تايپي، يا ساير اشتباهات و نسخ تكراري، ضرورت ندارد.

شكل، محتوا و ميزان مستندات حسابرسي

9 . حسابرس بايد مستندات حسابرسي را چنان تهيه كند كه يك حسابرس باتجربه و بدون هر گونه ارتباط قبلي با كار حسابرسي مورد نظر بتواند موارد زير را درك كند:

الف- ماهيت، زمانبندي اجرا و ميزان روشهاي حسابرسي اجرا شده در رعايت استانداردهاي حسابرسي و الزامات قانوني و مقرراتي مربوط.

ب-  نتايج حاصل از اجراي روشهاي حسابرسي و شواهد حسابرسي كسب شده.

پ-  نكات عمده مشخص شده در جريان حسابرسي و نتيجه‌گيريهاي مربوط.

10 . شكل، محتوا و ميزان مستندات حسابرسي به عواملي چون موارد زير بستگي دارد:

· ماهيت روشهاي حسابرسي مورد اجرا.

· خطرهاي تحريف بااهميت شناسايي شده.

· ميزان قضاوت مورد نياز براي اجراي كار و ارزيابي نتايج.

· اهميت شواهد حسابرسي كسب شده.

· ماهيت و ميزان موارد استثناي شناسايي شده.

· نياز به مستندسازي نتايج يا مباني نتايجي كه به آساني از مستندات كار انجام شده يا شواهد حسابرسي كسب شده قابل تشخيص نيست.

· متدولوژي و ابزار حسابرسي مورد استفاده.

درهرحال، مستندسازي كليه موضوعاتي كه حسابرس در جريان حسابرسي مورد بررسي قرار مي‌دهد، نه ضروري است نه امكان پذير.

11 . توضيحات شفاهي حسابرس، به تنهايي، پشتوانه‌اي مناسب براي كار حسابرسي اجرا شده يا نتايج بدست آمده نمي‌باشد، اما مي‌تواند براي تشريح يا توضيح اطلاعات منعكس در مستندات حسابرسي مورد استفاده قرارگيرد.

مستندسازي مشخصات اقلام خاص يا موضوعات مورد آزمون

12 . حسابرس در مستندسازي ماهيت ، زمانبندي اجرا و ميزان روشهاي حسابرسي مورد اجرا بايد مشخصات اقلام خاص يا موضوعات مورد آزمون را ثبت كند.

13 . ثبت مشخصات ياد شده، هدفهاي زيادي را برآورده مي‌كند؛ براي مثال، گروه حسابرسي مي‌تواند پاسخگوي كار خود باشد و بررسي موارد استثنا يا عدم يكنواختي آسان مي‌شود. اين مشخصات، بسته به ماهيت روشهاي حسابرسي و قلم يا موضوع مورد آزمون متفاوت خواهد بود. براي مثال:

نكات عمده

14 . قضاوت درمورد عمده بودن يك موضوع، مستلزم تحليل مناسب واقعيتها و شرايط موجود است. نكات عمده از جمله شامل موارد زير است:

15 . تهيه ونگهداري خلاصه نكات عمده به‌ عنوان بخشي از مستندات حسابرسي، ضروري است. موضوعات عمده شناسايي شده در جريان حسابرسي و چگونگي پيگيري آنها، در اين خلاصه درج و به ساير مستندات حسابرسي پشتوانه آنها عطف داده مي‌شود. اين خلاصه مي‌تواند بررسي و بازبيني اثربخش و كارآمد مستندات حسابرسي، به ويژه حسابرسيهاي بزرگ و پيچيده را آسان كند و نيز حسابرس را در ارزيابي نكات عمده، ياري نمايد.

16 . حسابرس بايد مذاكرات خود را با مديران اجرايي و سايرين در مورد نكات عمده، به موقع مستند كند.

 بقیه در ادامه مطلب